İSLÂM AHLÂKI
İslâm Ahlâkı
“Kitabın İçinden”
KÖTÜ AHLÂK VE İLÂÇLARI
… Müslimânın herşeyden evvel kalbini temizlemesi lâzımdır. Çünki, kalb, bütün bedenin reîsidir. Bütün uzvlar kalbin emrindedir. Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”, (İnsanın bedeninde bir et parçası vardır. Bu iyi olursa, bütün uzvlar iyi olur. Bu kötü olursa, bütün organlar bozuk olur. Bu, kalbdir) buyurdu. Ya’nî bu, yürek denilen et parçasındaki gönüldür. Bunun iyi olması, kötü ahlâkdan temizlenmesi ve iyi ahlâk ile tezyîn edilmesidir. İnsanın sûretine, şekline (Beden), (Halk) denir. İnsanın kalbindeki kuvvete, hâle, huya (Hulk) denir. (Ahlâk-ı zemîme), kalbin hastalıklarıdır. Bunların tedâvîleri güçdür. İlâclarını iyi bilmek ve iyi kullanmak lâzımdır. Hulk, ya’nî huy, kalbdeki meleke ve kalbdeki arzû, hâl demekdir. İnsanın i’tikâdı, sözleri, hareketleri, hep bu kuvvetden hâsıl olmakdadır. İhtiyârî hareketleri, huyunun eserleridir. …
İÇİNDEKİLER
Sahîfe No:
I. İslâm Ahlâkı [Alî bin Emrullah-Muhammed Hâdimî]………………………7
Birinci kısm: Kötü ahlâk ve bunlardan kurtulmak çâreleri…………….11
Kötü ahlâk ve ilâcları …………………………………………………………………….13
Küfr……………………………………………………………………………………………….18
Cehâlet ………………………………………………………………………………………….26
Mal, mevkı’ hırsı ……………………………………………………………………………26
Ayblanmak korkusu………………………………………………………………………28
Övülmeyi sevmek ………………………………………………………………………….29
Bid’at i’tikâdı…………………………………………………………………………………29
Hevây-ı nefs…………………………………………………………………………………. 30
Taklîd ile îmân ……………………………………………………………………….34, 553
Riyâ……………………………………………………………………………………………….36
Tûl-i emel………………………………………………………………………………………41
Tama’…………………………………………………………………………………………….42
Kibr……………………………………………………………………………………………….48
İlmin ve âlimlerin kıymeti ……………………………………………………………..64
Tezellül………………………………………………………………………………………….67
Ucb ……………………………………………………………………………………………….70
Hased…………………………………………………………………………………………….71
Hıkd………………………………………………………………………………………………78
Şemâtet………………………………………………………………………………………….82
Hicr ……………………………………………………………………………………………….82
Cübn ……………………………………………………………………………………………..84
Tehevvür ……………………………………………………………………………………….84
Gadr………………………………………………………………………………………………89
Hıyânet………………………………………………………………………………………….90
Va’dini bozmak……………………………………………………………………………..90
Sû-i zan………………………………………………………………………………………….92
Mâla muhabbet ……………………………………………………………………………..94
Tesvîf …………………………………………………………………………………………….97
Fâsıkları sevmek ……………………………………………………………………………97
Âlimlere düşmanlık……………………………………………………………………….99
Fitne…………………………………………………………………………………………….100
Müdâhene ve müdârâ ………………………………………………………………….103
İnâd ve mükâbere………………………………………………………………………..104
Nifâk……………………………………………………………………………………………105
Tefekkür etmemek………………………………………………………………………105
Müslimâna beddüâ ………………………………………………………………………107
Müslimâna kötü ism takmak………………………………………………………..107
Özrü red etmek……………………………………………………………………………108
Kur’ân-ı kerîmi yanlış tefsîr etmek ………………………………………………109
Harâm işlemekde ısrâr…………………………………………………………………111
Gîbet etmek…………………………………………………………………………………112
– 3 –
Tevbe etmemek …………………………………………………………………………..115
İkinci kısm [Mukaddeme] ……………………………………………………………123
İslâm ahlâkı üçe ayrılır…………………………………………………………………123
Ahlâk ilminin fâideleri ve neye yaradığı………………………………………124
Kalb ve Rûh nedir? ……………………………………………………………………..129
İnsan ölünce rûh ne olur?…………………………………………………………….130
Kalb ve Rûhun kuvvetleri ……………………………………………………………133
Mukaddemenin birinci ilâvesi………………………………………………………136
Mukaddemenin ikinci ilâvesi ……………………………………………………….142
İlm-i ahlâk ve islâmiyyetde ahlâk terbiyesi…………………………………..146
Hikmetden meydâna gelen iyi huylar…………………………………………..148
Şecâ’atden hâsıl olan iyi huylar ……………………………………………………149
İffetden meydâna gelen iyi huylar………………………………………………..150
Adâletden doğan iyi huylar………………………………………………………….152
Kötü huyların başı dörtdür…………………………………………………………..155
Hikmete benziyen kötü ahlâk………………………………………………………158
İffete benziyen kötü huy………………………………………………………………158
Sehâya benziyen kötü huy……………………………………………………………159
Şecâ’ate benziyen kötü huy………………………………………………………….159
II. Cennet Yolu İlmihâli [Muhammed bin Kudbüddîn İznikî] ………….169
İslâmiyyet, Allah vardır ve birdir…………………………………………………171
Îmânın sıfatları……………………………………………………………………..177, 553
Sıfât-ı zâtiyye……………………………………………………………………………….178
Sıfât-ı sübûtiyye …………………………………………………………………………..179
Îmânın gitmesine sebeb olan şeyler ……………………………………………..184
Resûlullahın zevceleri ve gazveleri ………………………………………………195
Îmânın tafsîline dâir …………………………………………………………………….196
Küfre sebeb olan şeyler ……………………………………………………………….199
Ahkâm-ı islâmiyye……………………………………………………………………….205
İslâmın binâsı ………………………………………………………………………………209
Nemâz bâbı………………………………………………………………………………….210
Gusl bâbı……………………………………………………………………………………..212
Hayz ve nifâs bahsi………………………………………………………………………220
Abdest bahsi, sulara dâir ……………………………………………………………..230
Abdestin sünnetleri ……………………………………………………………………..231
Misvâk kullanma bahsi ………………………………………………………………..232
Abdestin müstehabları…………………………………………………………………232
Abdestin mekrûhları, abdesti bozan şeyler ………………………………….233
Abdest düâları……………………………………………………………………………..235
Teyemmüm bâbı………………………………………………………………………….236
İstincâ, istibrâ, istinkâ ………………………………………………………………….240
Nemâz nasıl kılınır? Mâlikîyi taklîd……………………………………………..241
Ezân-ı Muhammedî……………………………………………………………………..244
Nemâzın vâcibleri ………………………………………………………………………..249
Nemâzın sünnetleri………………………………………………………………………249
Nemâzın müstehabları …………………………………………………………………250
Nemâzın âdâbı …………………………………………………………………………….250
– 4 –
Nemâzın mekrûhları…………………………………………………………………….252
Nemâzı bozan şeyler ……………………………………………………………………254
Cemâ’at ile nemâzın fazîleti…………………………………………………………258
Nemâzda imâmet, ……………………………………………………………………….258
Nemâzda ta’dîl-i erkân…………………………………………………………………259
Yolculukda nemâz……………………………………………………………………….260
İftitâh tekbîrinin fezâili………………………………………………………………..262
Cennât-i âliyyât hakkında ……………………………………………………………264
Kazâ nemâzları…………………………………………………………………………….266
Meyyit için nemâz iskâtı ………………………………………………………………271
Cum’aya dâir ……………………………………………………………………………….274
Nemâz kılmak, Özr sâhibi olmak…………………………………………………279
Hastalıkda nemâz ………………………………………………………………………..281
Nemâzın ehemmiyyeti …………………………………………………………………284
Zekât vermek………………………………………………………………………………292
Oruc bâbı …………………………………………………………………………………….300
Kurbanın şartı üçdür ……………………………………………………………………306
Haccın rüknü üçdür……………………………………………………………………..307
Ellidört farz …………………………………………………………………………………308
Günâh-ı kebâir hakkında …………………………………………………………….311
Avret mahalli ve kadınların örtünmesi ………………………………………..315
Mü’minin evsâfı …………………………………………………………………………..321
Ahlâk-ı hamîdenin beyânı……………………………………………………………323
Fezâil-i eshâb bahsi ……………………………………………………………………..325
Ta’âm bahsi …………………………………………………………………………………327
Evlenmeğe dâir ……………………………………………………………………………331
Cenâzenin techiz, tekfîn ve defnine dâir………………………………………337
Ölüm hâllerine dâir ……………………………………………………………………..339
Ma’sûmların ölümüne dâir…………………………………………………………..343
Müslimân kadınların ölümüne dâir………………………………………………344
Mazlûm, sabrlı ve garîb olanların ölümüne dâir, şehîdler …………….347
Kâfirlerin ölümüne dâir……………………………………………………………….348
Kabr ziyâreti ve Kur’ân-ı kerîm okumak……………………………………..352
Üçüncü cild, 9. cu mektûb……………………………………………………………355
Üçüncü cild, 84. cü mektûb………………………………………………………….356
Abdüllah-ı Dehlevînin (Mekâtib-i şerîfe) kitâbının 114. cü
mektûbu ………………………………………………………………………………………357
Cennet Yolu İlmihâli kitâbının son sözü………………………………………360
III. Ey Oğul İlmihâli [Süleymân bin Cezâ’]………………………………………363
Birinci bâb: Nemâz………………………………………………………………………364
Abdest bahsi………………………………………………………………………………..365
Abdestin farzları, sünnetleri,………………………………………………………..366
Abdestin müstehabları, âdâbı, nâfileleri ………………………………………367
Abdestin mekrûhları, abdesti bozan şeyler ………………………………….368
Gusl bahsi, …………………………………………………………………………………..368
Guslün farzları, sünnetleri, sebebleri……………………………………………369
Sünnet olan gusller ………………………………………………………………………369
Mest üzerine mesh bahsi ……………………………………………………………..370
– 5 –
Teyemmüm bahsi ………………………………………………………………………..370
Nemâzın şartları…………………………………………………………………………..380
Nemâz vaktleri…………………………………………………………………………….381
Nemâzın edâsı ……………………………………………………………………………..400
Sabâh nemâzı ………………………………………………………………………………400
Câmi’ âdâbı bahsi ………………………………………………………………………..403
Âyetel-kürsînin fazîleti ………………………………………………………………..405
Müsâfeha (el sıkmak)…………………………………………………………………..406
Cemâ’atin fazîleti…………………………………………………………………………407
Kur’ân-ı kerîm okurken edebler ………………………………………………….416
Ezân bahsi……………………………………………………………………………………423
Yolculukda nemâz……………………………………………………………………….429
Receb-i şerîfin fazîleti. Şa’bân-ı şerîfin fazîleti……………………………..430
Ramezân-ı şerîfin fazîleti……………………………………………………………..431
Terâvîhin fazîleti………………………………………………………………………….433
Îmân bahsi …………………………………………………………………………………..438
Tevhîd faslı ………………………………………………………………………………….441
Allah rızâsı…………………………………………………………………………………..443
Hamd etmek fazîleti…………………………………………………………………….444
Îmân düâsı …………………………………………………………………………………..445
Tecdîd-i îmân düâsı ……………………………………………………………………..447
İhlâs sûresini okumanın fazîleti……………………………………………………448
Salevât faslı………………………………………………………………………………….449
Alış-verişde yalan söylemek faslı …………………………………………………454
Vücûd emânetinin faslı ………………………………………………………………..455
Ni’metlere şükr faslı …………………………………………………………………….459
Bayram fazîleti…………………………………………………………………………….460
Zühd ve takvâ faslı ………………………………………………………………………466
Ana-babaya itâ’at faslı …………………………………………………………………470
Sıla-ı rahm bahsi ………………………………………………………………………….476
Nikâh faslı……………………………………………………………………………………477
Süt kardeşlik………………………………………………………………………………..484
Komşu faslı. ………………………………………………………………………………..486
Mahalle âdâbı hakkında fasl ………………………………………………………..487
Cum’anın âdâbı hakkındadır ……………………………………………………….487
Âlimler ile sohbet âdâbı ………………………………………………………………491
Hâkim ve da’vâcılar faslı ……………………………………………………………..492
Arkadaşlık ve dostluk ………………………………………………………………….492
Yemek yime faslı …………………………………………………………………………493
Su içmek âdâbı…………………………………………………………………………….496
Kadınların hayz ve nifâs hâlleri ……………………………………………………501
Sabr faslı………………………………………………………………………………………529
Kabr ziyâreti faslı…………………………………………………………………………529
Zekât vermek………………………………………………………………………………534
Yardım dernekleri, kumar, sigorta……………………………………………….538
Hakîkî müslimân nasıl olur ………………………………………………………….551
Muhammed Ma’sûm Fârûkînin onbir mektûbu……………………………557